همان طور که می دانیم کنتورها وسایل اندازه گیری میزان مصرف جریان الکتریکی هستند. اساس کار کنتورها نیروی الکترومغناطیس است. به جهت مصارف مختلف از جمله مصارف خانگی و یا صنعتی، کنتورها در انواع متفاوتی وجود دارند. در ادامه به بررسی یکی از انواع کنتورهای دیجیتال به نام کنتور سه فاز دیجیتال می پردازیم.
انواع متفاوت کنتور
کنتورها در دودسته مکانیکی و دیجیتال جای می گیرند که هرکدام از نوع دیجیتال یا مکانیکی، خود در دو نوع تک فاز و یا سه فاز ارائه می شوند. کنتورهای تک فاز و سه فاز به طور معمول در مصارف خانگی کاربرد دارد.
این وسایل اندازه گیری هم چنین در دو نوع اکتیو و راکتیو دسته بندی می شوند که کنتورهای راکتیو بیشترین کاربرد را در مصارف صنعتی دارند.
کنتور سه فاز دیجیتال
توانایی و کاربرد کنتور سه فاز دیجیتال
همان طور که در بالا به آن اشاره شد کنتورهای دیجیتال خود در دو نوع تک فاز و سه فاز وجود دارند تاکنون حدود 50 درصد از مشترکین برق از کنتور دیجیتال استفاده می کنند. این کنتورها بر اساس مدار الکتریکی عمل می کنند و سه تعرفه شب یا پیک، روز یا میان باری و نیمه شب یا همان کم باری را دارا هستند.
مزیت تعبیه کردن تعرفه ها، سهولت در اندازه گیری میزان بهای برق مصرفی است. این روش هم چنین مشترکین را به صرفه جویی در ساعات پیک تشویق می کند چرا که در ساعات اوج یا همان پیک مصرف، تعرفه مصرف نیز افزایش پیدامی کند.
در ساختمان هایی که به برق سه فاز متصل هستند از کنتور سه فاز دیجیتال استفاده می شود. این کنتورها پالسی عمل می کنند و به صورت مستقیم به ترانس متصل می شوند.
کنتورهای سه فاز این قابلیت و توانایی را دارند که با هشت تعرفه متفاوت میزان برق مصرف شده در طول روز را باتوجه به تعرفه تعریف شده برای آن اندازه گیری کنند.
کنتور تک فاز را می توان به جهت مصارف خانگی استفاده کرد اما در موارد صنعتی به طور حتم از کنتور سه فاز استفاده می شود.
مصرف کننده های برق صنعتی با ولتاژ 380 ولت تغذیه می شوند که در این صورت برای راه اندازی مصرف کننده ها به هرسه فاز نیاز است. در کنتور صنعتی به دلیل بزرگ بودن سیم، سیم ها به کنتور وصل نمی شوند.
انواع کنتور سه فاز دیجیتال
این کنتورها در دو نوع دیماندی و غیر دیماندی موجود هستند.
کنتورهای دیماندی سه فاز
عملکرد این کنتورها به صورت پالسی است. این کنتورها از طریق CT و PT نصب می شوند. با توجه به ولتاژ کاری و مقدار آن ها به صورت اولیه و ثانویه نصب می شوند. با ولتاژ400/230*3 کار می کنند. جریان آنها بین 1 تا 10 آمپر است.
کنتورهای غیر دیماندی سه فاز
عملکرد این کنتورها نیز به صورت پالسی است. با ولتاژ 400/230*3 کار می کنند. باتوجه به شرکت سازنده و نوع کنتور، جریان آنها 2 تا 100 آمپر است. به طور مستقیم یا با استفاده از ترانس نصب می شوند.
توانایی و کاربرد کنتور سه فاز دیجیتال
شرایط مطلوب به جهت نصب کنتور سه فاز دیجیتال
مشاهده و بررسی کنتور سه فاز دیجیتال اطلاعات زیادی را در اختیار ما قرار می دهند؛ بنابراین این کنتورها اطلاعاتی از قبیل توان فاز کل، توان فاز اول، فاز دوم و سوم، مقدار توان اکتیو، مقدار توان راکتیو، میزان ولتاژ فاز اول، فاز دوم و سوم، جریان فاز اول، فاز دوم و سوم، توان بار ورودی، ضریب توان، تاریخ و ساعت را به ما ارائه می دهند.
به جهت نصب کنتور سه فاز دیجیتال شرایط و روش منحصربه فردی موردنیاز است که در ادامه به بررسی آن می پردازیم.
به جهت نصب و سیم کشی کنتور سه فاز دیجیتال لازم است قبل از شروع نصب، به بررسی قسمت خارجی کنتور بپردازید و از آسیب ندیدن و سالم بودن آن اطمینان حاصل کنید.
کنتور را در شرایط و مکانی که دارای آب وهوای تخریب کننده و آسیب رسان است نصب نکنید.
به این نکته توجه داشته باشید که دمای هوا در محلی که قرار است کنتور نصب شود بین 30- درجه و 70+ درجه سانتی گراد باشد.
کنتور باید در محلی امن و به دور از آسیب نصب شود.
قبل از نصب لازم است تا از مقدار جریان الکتریکی که برای ساختمان یا محل نصب موردنیاز است آگاه شوید. بعد از آن به جهت این که کنتور نیاز برق ساختمان را به خوبی تامین کند، بالاترین میزان جریان کنتور را در نظر بگیرید.
شرایط مطلوب به جهت نصب کنتور سه فاز دیجیتال
مراحل نصب کنتور سه فاز دیجیتال
در مرحله اول لازم است تا جریان برق را قطع کنید.
مرحله دوم برداشتن درپوش سیم های ورودی به کنتور است.
مرحله سوم جای کنترل را مشخص کرده و آن را بر روی دیوار نصب کنید.
در مرحله چهارم شما به جهت سیم کشی کنتور سه فاز دیجیتال، نیازمند یک عدد سیم نول و سه عدد سیم فاز هستید. باید با توجه به سیم کشی که روی درپوش ورودی کنتور نشان داده شده است سیم کشی را آغاز کنید.
برای سیم کشی لازم است تا سیم L1 که همان سیم فاز 1 است را به ترمینال 2 وارد کنید. به همان ترتیب سیم L2 یا همان سیم فاز 2 به ترمینال 5 و L3 یا همان سیم فاز 3 را به ترمینال 8 وارد می کنیم.
به ترتیب ترمینال های 9،6،3 خروجی سه سیم فاز را تحویل می دهند. سیم نول به ترمینال 10 وارد شده و از ترمینال 12 خارج می شود.
در قدم بعدی پایه های مثبت و منفی به ترمینال های 13 و 15 بسته می شوند، همچنین کنتاکتورهای A و B به ترمینال های 17 و 18 اتصال داده می شوند و رله کنتور از طریق اتصال سیم به ترمینال های 20 و 21 سیم کشی می شوند.
در انتها سه خروجی فاز اول، دوم و سوم و یک خروجی نول در کنتور برق سه فاز دیجیتال داریم.
در مرحله پنجم سیم ها باید به اندازه ای باشند که درزیر پیچ های ترمینال کنتور جا بگیرند. زمانی که می خواهید سیم ها را به زیر پیچ های ترمینال ببندید، قبل از آن باید قسمتی از روکش سیم ها برداشته شود. احتیاط کنید تا بخش هدایت کننده سیم به بدنه متصل نباشد.
بعد از بستن سیم ها در زیر پیچ های ترمینال ها، دقت کنید تا پیچ ها را خوب محکم کنید. در صورت شل بودن پیچ ها، سیم کشی ساختمان و کنتور در معرض آسیب و خسارت قرار می گیرد.
به دلیل قدرت و توان بالای برق سه فاز در هنگام کار با آن باید بسیار مراقب باشید و نکات ایمنی را مدنظر قرار دهید. به منظور نصب کنتور سه فاز دیجیتال نیاز است تا از یک متخصص نصب و سیم کشی کنتور سه فاز دیجیتال کمک بگیرید تا عواقب و خسارات بعدی ناشی از نصب و سیم کشی غیراصولی و نادرست گریبان گیرتان نشود.
ساختمان هایی که برق مصرفی آنها در بعضی از قسمت های ساختمان از نوع سه فاز است نیاز به استفاده از کنتور برق سه فاز دارند.
مراحل نصب کنتور سه فاز دیجیتال
اجزای داخلی کنتورسه فاز دیجیتال
کنتورهای سه فاز دیجیتال از قسمت های داخلی مختلفی تشکیل شده اند که در ادامه به معرفی اجزای داخلی این وسیله اندازه گیری می پردازیم.
زمانی که پیچ ها را باز می کنیم و قاب روی کنتور را برمی داریم، در ابتدا یک برد کوچک مستطیل شکل پردازشی را مشاهده می کنیم که ال سی دی کنتور روی آن قرار می گیرد. ال سی دی یا همان نمایشگر، اندازه جریان و ولتاژ را پردازش می کند و آن را نشان می دهد.
پس از آن در قسمت زیرین برد پردازشی، به یک برد بزرگ تر به نام برد قدرت می رسیم که سیم های خروجی و CTها به آن متصل شده است. در قسمت زیرین برد قدرت، سه عدد CT قرار دارد.
جریان اصلی هیچ گاه به طور مستقیم روی برد قدرت نمی افتد. جریان اصلی طی دو مرحله اولیه و ثانویه به برد می رسد. در ابتدا به سیم پیچ اولیه می رسد و بعد از عبور از آن توسط سه سوکت اندازه گیری می شود و در نهایت توسط چند رشته سیم نازک و ریز به برد کنتور متصل می شود.
درصورتی که قصد قطع کردن یکی از فازها را داریم و بخواهیم آن را از مدار خارج کنیم، می توانیم با حرکت دادن تیغه های موجود در قسمت پایین کنتور این کار را انجام دهیم.
در این مقاله اطلاعات مفیدی در معرفی کنتور سه فاز دیجیتال در اختیار شما قرار داده شد. توانایی و کاربرد کنتور سه فاز دیجیتال، معرفی انواع کنتورسه فاز دیجیتال، مراحل و شرایط نصب این کنتورها و اجزای داخلی آن را برای شما شرح دادیم. رعایت نکات ایمنی در هنگام کار با جریان برق سه فاز به دلیل توان بالای آن، بسیار حیاتی و مهم است.
با گذر زمان و پیشرفت تکنولوژی و نیز پشتیبانی و اقدامات شرکت توانیر در این راستا، چیزی به همه گیرشدن کنتورهای دیجیتال در سراسر کشور نمانده است. در این صورت استفاده کم وبیش در این روزها از کنتورهای آنالوگ نیز جای خود را به کنتور دیجیتال خواهد داد.